Milieuclaims op relatiegeschenken: wat verandert in 2026

Kort antwoord: vanaf 27 september 2026 verbiedt EU-richtlijn 2024/825 algemene milieuclaims — “milieuvriendelijk”, “groen”, “duurzaam” — op producten die in de EU worden verkocht, tenzij u een erkende, gecertificeerde milieuprestatie kunt aantonen. Voor bedrijven die bedrukte relatiegeschenken bestellen verschuift de vraag van “is dit product duurzaam?” naar “wat is precies gecertificeerd, door wie, en voor welk percentage?”

Wat verandert er, en wanneer

Richtlijn (EU) 2024/825, bekend als de richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition, werd aangenomen op 28 februari 2024 en gepubliceerd in het Publicatieblad op 6 maart 2024. Zij wijzigt twee pijlers van het Europese consumentenrecht: de richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG) en de richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU).

De lidstaten moesten haar vóór 27 maart 2026 in nationaal recht omzetten. De bepalingen zijn in de hele EU afdwingbaar vanaf 27 september 2026, zonder overgangsperiode.

Een apart voorstel, de Green Claims-richtlijn, zou daar gedetailleerde onderbouwings- en verificatievereisten aan hebben toegevoegd. Op 20 juni 2025 kondigde de Europese Commissie aan dat voorstel te willen intrekken, na zorgen over de complexiteit voor micro-ondernemingen. Die intrekking verzacht niets aan wat al recht is: richtlijn 2024/825 blijft volledig van kracht en afdwingbaar vanaf september 2026.

Wat de richtlijn daadwerkelijk verbiedt

Richtlijn (EU) 2024/825 verbiedt vanaf 27 september 2026 algemene milieuclaims die op zichzelf worden gebruikt op een product dat in de Europese Unie wordt verkocht: “ecologisch”, “groen”, “duurzaam”, “milieuvriendelijk”. Het verbod treft niet het woord zelf, maar het ontbreken van bewijs erachter. Een claim blijft mogelijk wanneer die verwijst naar een nauwkeurige, erkende en verifieerbare prestatie: een gecertificeerd gehalte aan gerecycleerd materiaal, een label afgegeven door een onafhankelijke instantie, een cijfer dat aan een uitdrukkelijk vermelde methode is gekoppeld. Voor een bedrijf dat bedrukte relatiegeschenken bestelt, is de verandering minder juridisch dan documentair van aard: de vraag luidt niet langer of een product duurzaam is, maar wat er precies gecertificeerd is, door welke instantie, en voor welk percentage van het artikel. Die informatie moet worden opgevraagd op het ogenblik van de bestelling, en niet op het ogenblik waarop de claim wordt gepubliceerd.

De richtlijn voegt nieuwe praktijken toe aan de Europese zwarte lijst van oneerlijke handelspraktijken. De meest relevante voor relatiegeschenken zijn de volgende.

Algemene milieuclaims zonder bewijs. Termen als “milieuvriendelijk”, “eco”, “groen”, “klimaatvriendelijk” of “biologisch afbreekbaar” zijn verboden, tenzij de handelaar een erkende uitstekende milieuprestatie kan aantonen die relevant is voor de claim.

Duurzaamheidslabels zonder certificeringsregeling. Een duurzaamheidslabel tonen dat niet op een certificeringsregeling berust of niet door een overheidsinstantie is vastgesteld, wordt een verboden praktijk. Zelfbedachte ecolabels zijn hier het directe doelwit.

Claims over het hele product op basis van één aspect. Een product als algeheel milieuvriendelijk voorstellen terwijl de claim slechts één onderdeel betreft, is verboden.

Claims over klimaatneutraliteit op basis van compensatie. Beweren dat een product een neutrale, verminderde of positieve milieu-impact heeft op basis van emissiecompensatie, is verboden.

Waarom dit relatiegeschenken in het bijzonder raakt

Bedrukte artikelen nemen een bijzondere positie in. Ze worden meestal uit een leverancierscatalogus betrokken, gepersonaliseerd, en vervolgens door een bedrijf onder eigen naam verspreid. Die laatste stap creëert de blootstelling.

Wanneer u uw logo op een tas zet en die “duurzaam” noemt in een interne nieuwsbrief, op een evenementenpagina of in een klantmailing, bent u degene die de claim doet. Niet de leverancier die het product maakte. Niet de distributeur die het u verkocht.

Daar volgen drie praktische gevolgen uit.

“Gerecycleerd” is niet één ding. Een als gerecycleerd omschreven product kan 100 % gerecycleerd materiaal bevatten, of 57 %, of één gerecycleerd onderdeel terwijl de rest nieuw is. Het percentage ís de claim. Zonder dat doet u een algemene uitspraak.

Certificeringen zijn niet uitwisselbaar. Zoals uitgewerkt in onze gids over textiel- en papiercertificeringen, test OEKO-TEX STANDARD 100 op schadelijke stoffen en is het uitdrukkelijk geen duurzaamheidsstandaard. FSC gaat over bosbouw, niet over productie. RCS verifieert gerecycleerd gehalte en de keten van toezicht, niet de milieuomstandigheden van de verwerking. De ene gebruiken om een claim te onderbouwen die zij niet dekt, is precies het gat waar de richtlijn zich op richt.

Kleurvarianten kunnen verschillen. In textielcollecties verandert de samenstelling vaak per kleur. Een lijn die als “80 % biologisch katoen” wordt omschreven kan in een gemêleerde kleur 75 % zijn, omdat het melange een andere vezelmix vereist. Communiceert u één cijfer over een hele bestelling, dan kan een deel van die bestelling er niet mee overeenkomen.

Vijf vragen aan uw leverancier vóór u bestelt

Wilt u iets communiceren over de milieukenmerken van een product, dan dekken vijf vragen het grootste deel van het risico.

1. Welke certificering geldt, en waarvoor precies? Vraag of het certificaat de stof, het volledige product of de verpakking dekt. Vraag het certificaatnummer waar dat bestaat. FSC-licentiecodes volgen bijvoorbeeld het formaat FSC-C123456 en zijn traceerbaar.

2. Wat is het exacte percentage gerecycleerd of biologisch materiaal? Vraag het cijfer én de berekeningsgrondslag. “Totaal gerecycleerd gehalte: 59 % op basis van het totale artikelgewicht” is een bruikbare claim. “Gemaakt met gerecycleerde materialen” niet.

3. Geldt dat cijfer voor elke kleur en elke maat? Vraag het uitdrukkelijk. Dit is de meest voorkomende bron van onbedoelde onjuistheden in textielbestellingen.

4. Is de certificering nog geldig? Certificaten verlopen. Textile Exchange, FSC en OEKO-TEX beschikken alle over openbare databanken waarin een certificaat te controleren is.

5. Mag ik dat op papier? Als een claim belangrijk genoeg is om te drukken, is zij belangrijk genoeg om schriftelijk van de leverancier te ontvangen.

Hoe goede communicatie eruitziet

De richtlijn verhindert u niet over milieukenmerken te spreken. Zij verlangt dat u specifiek bent.

De tweede kolom is langer. Zij is ook verdedigbaar, en zij vertelt de lezer iets.

Wat de FAQ van de Commissie toevoegt over het toepassingsgebied

Naast de richtlijn zelf heeft de Europese Commissie een reeks antwoorden op veelgestelde vragen gepubliceerd. Het document stelt zelf dat het “geen formeel standpunt van de Commissie of juridisch bindende interpretatie” vormt, en dat gezaghebbende uitleg toekomt aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. Nationale autoriteiten gebruiken het in de praktijk niettemin, wat het de moeite waard maakt.

Twee punten daarin raken relatiegeschenken rechtstreeks. De FAQ bevestigt dat de richtlijn oneerlijke handelspraktijken beperkt is tot praktijken tussen bedrijven en consumenten, en dat praktijken tussen bedrijven onderling buiten haar toepassingsgebied vallen — die worden door andere instrumenten geregeld, met name de richtlijn misleidende en vergelijkende reclame (2006/114/EG). Vervolgens voegt de FAQ toe dat niets een lidstaat belet die bescherming in eigen nationaal recht tot B2B-relaties uit te breiden, met de kanttekening dat zulke maatregelen geen deel uitmaken van het geharmoniseerde EU-kader.

Voor een bedrijf dat bedrukte artikelen bestelt verandert de praktische lezing niet: de blootstelling zit overal waar een claim consumenten bereikt, en nationaal recht kan nog verder reiken.

Een kanttekening bij het toepassingsgebied

Richtlijn 2024/825 is consumentenbeschermingsrecht, primair gericht op communicatie van bedrijven naar consumenten. Relatiegeschenken zijn doorgaans een aankoop tussen bedrijven.

Dat plaatst ze niet buiten bereik. Bedrukte artikelen worden vaak verspreid onder medewerkers, evenementbezoekers en het publiek, en er wordt publiek over gecommuniceerd op bedrijfswebsites en sociale kanalen. Waar een milieuclaim consumenten bereikt, geldt het kader. Daarnaast is nationale handhaving tegen greenwashing onder de bestaande richtlijn oneerlijke handelspraktijken in meerdere lidstaten al actief, los van de datum van september 2026.

De praktische positie voor de meeste organisaties is eenvoudig: hanteer voor claims over relatiegeschenken dezelfde nauwkeurigheidsnorm als voor elke andere publieke milieu-uitspraak, want daar zitten het juridische en het reputatierisico.

Veelgestelde vragen

Geldt de Green Claims-richtlijn nog? De Green Claims-richtlijn was een apart voorstel. De Commissie kondigde in juni 2025 aan het te willen intrekken. Richtlijn 2024/825, Empowering Consumers for the Green Transition, is een andere tekst, al aangenomen, en geldt vanaf 27 september 2026.

Mag ik het woord “duurzaam” nog gebruiken? Niet als losstaande, algemene claim over een product. U kunt specifieke, verifieerbare kenmerken beschrijven: gecertificeerd gerecycleerd gehalte met percentage, een met naam genoemde certificering, een bepaalde materiaaleigenschap.

Wie is aansprakelijk als de informatie van de leverancier onjuist is? De partij die de claim aan de markt doet, is blootgesteld. Daarom telt schriftelijke bevestiging van uw leverancier, en daarom voegt een distributeur die certificaten controleert vóór hij ze communiceert werkelijke waarde toe.

Geldt dit ook buiten de EU? Richtlijn 2024/825 geldt voor de EU-markt. Vergelijkbare kaders bestaan of ontstaan in andere jurisdicties, waaronder het Verenigd Koninkrijk. Verspreidt u internationaal, controleer claims dan per markt.

Bronnen

• Richtlijn (EU) 2024/825, aangenomen op 28 februari 2024, gepubliceerd in het Publicatieblad op 6 maart 2024. Omzettingstermijn 27 maart 2026, van toepassing vanaf 27 september 2026.
• Europese Commissie, antwoorden op veelgestelde vragen over de richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition
• Eversheds Sutherland / My Green Lab, “EU Green Transition Directive”
• Latham & Watkins, “European Commission Announces Intention to Withdraw EU Green Claims Directive Proposal”
• CMS, “The EU Green Claims Directive: where are we now and what’s next”
• ClimatePartner, “EU Green Claims Directive”

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Raadpleeg voor beslissingen met juridische gevolgen een gekwalificeerd adviseur in het betrokken rechtsgebied.

Laatst herzien: augustus 2026.